Ekonomist Şant Manukyan, Trader Kulübü YouTube kanalında katıldığı yayında merkeziyetsiz finansın geleneksel finansla ilişkisini, Ethereum’un rolünü ve spot ETF sürecini değerlendirdi.
Manukyan, finans sistemi ile reel ekonominin artık birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini söyledi. 2008 krizinin bu bağı açık şekilde ortaya koyduğunu belirten Manukyan, akıllı kontratlar ve açık blokzincirlerin devreye girmesiyle finans dünyasında alternatif bir yol oluşmaya başladığını ifade etti.
Merkeziyetsiz finansın özellikle bankacılık hizmetlerine erişimi sınırlı olan kişiler ve sisteme entegre edilmesi zor varlıklara sahip yatırımcılar açısından önemli fırsatlar sunduğunu söyleyen Manukyan, buna rağmen mevcut yapının henüz tam anlamıyla bağımsız bir finans sistemi olarak tanımlanamayacağını vurguladı.
Regülasyon tarafına da değinen Manukyan, DeFi alanında yaşanan hack ve dolandırıcılık olaylarının düzenleme ihtiyacını artırdığını belirtti. Geleneksel finans sisteminde yatırımcı haklarını koruyan mekanizmaların bulunduğunu hatırlatan Manukyan, kripto ve merkeziyetsiz finans tarafında da benzer koruma çerçevelerinin kaçınılmaz hale geldiğini söyledi.
Ancak aşırı bürokratik düzenlemelerin merkeziyetsiz finansın en güçlü yönleri olan basitlik, verimlilik ve şeffaflığı zedeleyebileceğini ifade eden Manukyan, burada hassas bir denge kurulması gerektiğini kaydetti.
Ethereum ve akıllı kontratların önemine de dikkat çeken Manukyan, Bitcoin’in daha çok bir ödeme sistemi ve değer transfer aracı olarak öne çıktığını, Ethereum’un ise programlanabilir yapısıyla çok daha geniş bir kullanım alanı sunduğunu söyledi. Akıllı kontratlar sayesinde aracı kurumlara ihtiyaç duyulmadan çeşitli sözleşmelerin blokzincir üzerinde çalıştırılabildiğini belirten Manukyan, bu yapının yeni iş modellerinin önünü açtığını ifade etti.
Ethereum’un değerleme açısından Bitcoin’e göre daha rahat analiz edilebildiğini söyleyen Manukyan, kullanım alanlarının genişliği nedeniyle potansiyelinin de daha yüksek olduğunu dile getirdi. Ethereum ekosisteminin büyümeye devam edeceğini belirten Manukyan, yatırımcılar açısından “Bu ne işe yarıyor?” sorusunun Ethereum tarafında daha net yanıt bulduğunu söyledi.
Spot ETF’ler konusunda da konuşan Manukyan, bu ürünlerin özellikle bireysel yatırımcılar ve büyük fonlar için önemli kolaylık sağladığını söyledi. Kripto varlıkları doğrudan saklamanın teknik ve güvenlik açısından bazı yatırımcıları zorlayabildiğini belirten Manukyan, ETF’lerin bu noktada erişimi kolaylaştırdığını ifade etti.
Buna karşın büyük fonların Bitcoin’e ilişkin net bir yatırım tezine henüz tam olarak sahip olmadığını söyleyen Manukyan, Bitcoin’in enflasyon, savaş ve faiz gibi farklı ekonomik koşullardaki performansının hâlâ izlenmeye devam ettiğini belirtti. Buna rağmen zaman içinde kurumsal bakış açısının daha da netleşeceğini ve ETF’lerin kalıcı olacağını düşündüğünü söyledi.
Ethereum ETF ihtimaline de değinen Manukyan, burada en büyük belirsizliğin Ethereum’un hukuki statüsü olduğunu ifade etti. Bitcoin için ABD tarafında menkul kıymet olmadığı yönünde daha net bir yaklaşım bulunduğunu, Ethereum’da ise SEC ve CFTC arasında görüş ayrılığı yaşandığını belirtti. Bu belirsizliğin giderilmesi halinde Ethereum ETF sürecinin hızlanabileceğini söyledi.
Manukyan ayrıca Ethereum’un kurumsal yatırımcılar açısından daha kolay anlatılabilir bir varlık olduğunu savundu. Staking getirisi, DeFi uygulamaları ve gerçek dünyadaki bazı finansal işlemlerde kullanım örneklerinin Ethereum’u büyük yatırımcılar için daha anlaşılır hale getirdiğini belirtti.
Kripto varlıklardaki düzenleme sürecinin dünyada hâlâ gri alanda ilerlediğini söyleyen Manukyan, ilk aşamada alım satım tarafının ve yatırımcı güvenliğinin düzenleme altına alınacağını, merkeziyetsiz finansın reel sektörle daha iç içe geçen kısmı için ise daha zamana ihtiyaç olduğunu ifade etti.