Stablecoin, değeri genellikle ABD doları gibi bir varlığa sabitlenmiş kripto paradır. En bilinen örnekleri Tether (USDT) ve USD Coin’dir (USDC); her ikisi de 1 dolara eşit değerde kalmayı hedefler. Stablecoinler, kripto piyasasında fiyat oynaklığından kaçmak, borsalar arasında para transfer etmek ve dolar bazlı değer saklamak için kullanılır.
Stablecoin türleri
- İtibari para destekli: Her bir token için ihraççının elinde nakit, kısa vadeli ABD hazine bonosu gibi rezervler bulunur. USDT ve USDC bu gruptadır.
- Kripto teminatlı: Değeri, akıllı kontratlarda kilitlenen başka kripto varlıklarla güvence altına alınır. DAI bu modelin bilinen örneğidir; teminatın, basılan stablecoin’den fazla tutulması gerekir.
- Algoritmik: Rezerv yerine arz-talep algoritmasıyla sabitlik hedeflenir. 2022’de TerraUSD’nin (UST) çöküşü, bu modelin risklerini gösteren en çarpıcı örnek oldu.
- Emtia destekli: Altın gibi fiziksel bir varlığa endekslidir; örneğin Tether Gold (XAUT).
Stablecoinler nerede kullanılır?
Yatırımcılar kripto para sattıklarında parayı itibari paraya çevirmek yerine stablecoin’de bekletebilir. Borsalardaki işlem çiftlerinin büyük kısmı USDT bazlıdır. Uluslararası para transferinde hız ve düşük maliyet sağlar. Yüksek enflasyon yaşanan ülkelerde dolar bazlı değer saklama aracı olarak da kullanılır. Güncel kuru USDT kaç TL sayfamızdan takip edebilirsiniz.
Stablecoinlerin riskleri
- Rezerv riski: İhraççının rezervlerinin gerçekten var olması ve likit olması gerekir. Bu nedenle bağımsız denetim ve şeffaflık raporları önemlidir.
- Sabitliğin kaybı (depeg): Piyasada panik yaşandığında stablecoin geçici olarak 1 doların altına düşebilir. USDC, 2023’te Silicon Valley Bank krizinde kısa süreliğine 0,90 doların altını gördü.
- Düzenleyici risk: ABD’de GENIUS Yasası, AB’de MiCA gibi düzenlemeler ihraççılara rezerv ve lisans şartları getiriyor.
- Merkezi kontrol: İtibari para destekli stablecoin ihraççıları, yasal talep olduğunda belirli adreslerdeki tokenları dondurabilir.
Stablecoin ile dijital merkez bankası parası farkı
Stablecoinler özel şirketler tarafından çıkarılır. Merkez bankası dijital parası (CBDC) ise doğrudan merkez bankasının yükümlülüğüdür. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da dijital Türk lirası üzerine pilot çalışmalar yürütüyor.
Sık sorulan sorular
Stablecoin faiz getirir mi?
Stablecoin’in kendisi faiz ödemez. Bazı platformlar stablecoin yatırana getiri sunar; bu getiri platform ve karşı taraf riski içerir.
USDT ile USDC arasındaki fark nedir?
Her ikisi de dolara sabitlenmiştir. USDT piyasa hacminde liderdir; USDC ise ABD merkezli Circle tarafından çıkarılır ve düzenlemeye uyum ile şeffaflık raporlarını öne çıkarır.
Diğer temel kavramlar için Kripto ve Borsa Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için Yasal Uyarı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İlgili Haberler
Piyasa değeri (market cap) nedir? Nasıl hesaplanır?
Kripto cüzdan nedir? Soğuk ve sıcak cüzdan farkı, güvenli kullanım
Altcoin nedir? Bitcoin dışındaki kripto paralar ve altcoin sezonu
Bitcoin ETF nedir? Spot kripto ETF’ler nasıl çalışır?
Bitcoin halving nedir? Bir sonraki halving ne zaman?
Long ve short nedir? Uzun ve kısa pozisyon, açığa satış nasıl yapılır?
