Politika faizi, merkez bankasının bankacılık sistemine kısa vadeli borç verirken uyguladığı ve diğer tüm faiz oranlarına yön veren temel faiz oranıdır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) politika faizi, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranıdır. Faiz kararı; kredi ve mevduat faizlerini, döviz kurlarını ve borsa fiyatlarını doğrudan etkiler.
Faiz kararını kim alır?
TCMB’de faiz kararını Para Politikası Kurulu (PPK) alır. Kurul, önceden ilan edilen takvime göre yılda sekiz kez toplanır ve karar aynı gün saat 14.00’te açıklanır. Karar metninde, enflasyon görünümüne ve sonraki adımlara dair ipuçları da yer alır. ABD’de aynı görevi Fed bünyesindeki FOMC üstlenir.
Faiz artırımı ve indirimi ne anlama gelir?
- Faiz artırımı (sıkılaştırma): Borçlanma pahalılaşır, kredi talebi ve harcamalar yavaşlar. Amaç genellikle enflasyonu düşürmektir. Yüksek faiz, yerel parayı yabancı yatırımcı için daha cazip hale getirebilir.
- Faiz indirimi (gevşeme): Borçlanma ucuzlar, ekonomik aktivite desteklenir. Enflasyon kontrol altındaysa büyümeyi canlandırmak için başvurulur.
- Sabit tutma: Mevcut politikanın etkilerinin izlendiği anlamına gelir.
Faiz kararı piyasaları nasıl etkiler?
- Döviz: Beklentiden yüksek faiz genellikle Türk lirasını destekler; beklenmedik indirimler kur üzerinde baskı yaratabilir.
- Borsa: Faiz indirimleri şirketlerin finansman maliyetini düşürdüğü için BIST 100 açısından genellikle olumlu karşılanır; özellikle banka hisseleri faiz beklentilerine duyarlıdır.
- Mevduat ve kredi: Bankalar mevduat ve kredi faizlerini politika faizine göre ayarlar.
- Altın: Faizlerin düşmesi, getiri sağlamayan altını görece cazip kılar.
- Kripto paralar: Küresel likiditeye duyarlı oldukları için özellikle Fed’in faiz kararlarına sert tepki verebilirler.
Piyasa beklentisi neden önemli?
Piyasalar kararın kendisinden çok beklentiyle arasındaki farka tepki verir. Ekonomistlerin büyük çoğunluğunun beklediği bir karar çoğu zaman önceden fiyatlanmıştır. Beklentiden sapma olduğunda ise kur, borsa ve tahvil faizlerinde sert hareketler görülür.
Reel faiz nedir?
Reel faiz, nominal faizden enflasyonun arındırılmış halidir. Yaklaşık olarak politika faizi ile beklenen enflasyon arasındaki fark olarak hesaplanır. Pozitif reel faiz, para politikasının sıkı olduğuna işaret eder.
Sık sorulan sorular
PPK toplantı takvimi nereden öğrenilir?
TCMB, bir sonraki yılın toplantı takvimini önceden internet sitesinde yayımlar. Tarihleri ekonomik takvim sayfamızdan da izleyebilirsiniz.
Faiz kararı mevduat faizini hemen değiştirir mi?
Bankalar genellikle kısa süre içinde fiyatlamalarını günceller, ancak mevcut vadeli hesaplar vade sonuna kadar eski faizden işler.
Diğer temel kavramlar için Kripto ve Borsa Sözlüğü sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için Yasal Uyarı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İlgili Haberler
Fed nedir? FOMC faiz kararları neden tüm piyasaları etkiler?
Enflasyon nedir? TÜFE nasıl hesaplanır, enflasyon neden önemli?
Gram altın nasıl hesaplanır? Ons altın ile gram altın farkı
BIST 100 nedir? Endeks nasıl hesaplanır, hangi hisseler var?
Halka arz nedir? Halka arza nasıl katılınır, dağıtım nasıl yapılır?
Temettü nedir? Temettü verimi nasıl hesaplanır, stopaj ne kadar?
